Εσωτερική Έναντι Εξωτερικής Υποτίμησης στην Ελληνική Οικονομία

Στο παρόν άρθρο πραγματοποιείται μία υποθετική εμπειρική σύγκριση των επιπτώσεων της εσωτερικής με την εξωτερική υποτίμηση στη διεθνή ανταγωνιστικότητα και στη διαταξική κατανομή του κοινωνικού εισοδήματος της ελληνικής οικονομίας. Για αυτόν τον σκοπό, κατασκευάζονται δύο ομόλογα δυναμικά τιμιακά υποδείγματα εισροών-εκροών, τα οποία εφοδιάζονται με στατιστικά στοιχεία από τον Συμμετρικό Πίνακα Εισροών-Εκροών του έτους 2010. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η εσωτερική υποτίμηση συνιστά μία συγκριτικά αργή και αναποτελεσματική διαδικασία βελτίωσης της διεθνούς ανταγωνιστικότητας, η οποία ανακατανέμει, επίσης, το εισόδημα υπέρ των κερδών, σε όχι ασήμαντο βάθος χρόνου.

Η Συμβολή Συνιστωσών Κόστους στη Διαμόρφωση των Τιμών της Ελληνικής Οικονομίας: Εμπειρική Διερεύνηση βάσει του Πίνακα Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονομίας έτους 2010

Το παρόν άρθρο εκτιμά την συνολική (άμεση και έμμεση) συμβολή των αρχικών εισροών στη διαμόρφωση των τιμών της ελληνικής οικονομίας, χρησιμοποιώντας ως αναλυτικό πλαίσιο την «Ανάλυση Εισροών-Εκροών» και αντλώντας τα αναγκαία στατιστικά στοιχεία από τον Συμμετρικό Πίνακα Εισροών-Εκροών του έτους 2010. Το κύριο εύρημα είναι ότι την σημαντικότερη συμβολή στη διαμόρφωση των τιμών έχουν τα κέρδη και οι εισαγωγές, και δευτερευόντως οι μισθοί. Περαιτέρω, οι εισαγωγές αποτελούν την σημαντικότερη συνιστώσα διαμόρφωσης των τιμών των εξαγωγών της οικονομίας, ενώ οι μισθοί αποτελούν την σημαντικότερη συνιστώσα της κρατικής κατανάλωσης. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων καταδεικνύει ότι η εφαρμοζόμενη πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης δεν μπορούσε παρά να είναι αποτελεσματική μόνο ως προς την μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, αλλά όχι τόσο ως προς τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του εξωτερικού τομέα της οικονομίας ούτε ως προς τη συγκράτηση του δείκτη τιμών καταναλωτή.

"H Ελληνική Tραγωδία στο Eυρωπαϊκό Θέατρο: Οι Οικονομικές Συνέπειες της Ύφεσης", 13ο Διεθνές Συνέδριο της Εταιρείας Οικονομολόγων Θεσσαλονίκης, ΑΠΘ, Νοέμβριος 2016

Λαμβάνοντας υπόψη την πνευματική κληρονομιά που άφησε ο Keynes, αυτό το δοκίμιο δίνει έμφαση στους λόγους για τους οποίους κάποιος θα ανέμενε ότι οι πολιτικές της «κλασικής ορθοδοξίας», όπως η εσωτερική υποτίμηση, είναι ανώφελες και στην ουσία αντιπαραγωγικές όσον αφορά την αποκατάσταση της οικονομικής δραστηριότητας. Αλλά πριν από αυτό θα είναι χρήσιμο για την συζήτηση που ακολουθεί να περιγράψουμε εν συντομία τα τρέχουσα αποτελέσματα της πολιτικής εσωτερικής υποτίμησης στην ΕΕ και την Ελλάδα, σχεδόν μία δεκαετία μετά από τα  γεγονότα του 2008.

Περισσότερα...

Οι Δομικές Ανισορροπίες του Εξωτερικού Τομέα της Ελληνικής Οικονομίας

Το παρόν άρθρο συνιστά μία ποσοτική διερεύνηση του εξωτερικού τομέα αγαθών και υπηρεσιών της ελληνικής οικονομίας (i) χρησιμοποιώντας στατιστικά δεδομένα από τον Πίνακα Προσφοράς και Χρήσεων (Supply and Use TableSUT) του έτους 2010, και (ii) κατασκευάζοντας ένα σύστημα βασικών και παράγωγων δεικτών. Βάσει αυτών προσδιορίζονται, καταρχάς, οι πρωτεύουσες-χαρακτηριστικές δομικές ανισορροπίες του εν λόγω τομέα και απομονώνονται, περαιτέρω, εκείνα τα εμπορεύματα, τα οποία πρέπει να αποτελέσουν άμεσο στόχο Βιομηχανικής Πολιτικής.

Ένα Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής για την Ελλάδα

Λαμβάνοντας υπόψη τους συγκυριακούς και δομικούς περιορισμούς της ελληνικής οικονομίας, κωδικοποιούνται τα βασικά σημεία ενός προγράμματος «Νέας Οικονομικής Πολιτικής» (Ν.Ο.Π.) για την ανακατεύθυνση του συστήματος σε τροχιά ευσταθούς, πολυκλαδικής και διευρυνόμενης αναπαραγωγής. Η προτεινόμενη Ν.Ο.Π. βασίζεται στην κατά σειρά χρήση τεσσάρων «μοχλών» εντός πλαισίου επιβολής φραγμών στις διεθνείς κινήσεις χρηματικών κεφαλαίων: νομισματική υποτίμηση, νομισματικά χρηματοδοτούμενη δημοσιονομική πολιτική, υποκατάσταση εισαγωγών-ανάπτυξη της παραγωγής εμπορευμάτων υψηλής εισοδηματικής ελαστικότητας ζήτησης και αύξηση της παραγωγικότητας στον Πρωτογενή τομέα της οικονομίας. Οι δύο πρώτοι μοχλοί αντιστοιχούν στο μεσοχρόνιο σκέλος του προγράμματος, ενώ οι υπόλοιποι αντιστοιχούν στο μακροχρόνιο σκέλος του, το οποίο αφορά στην – αντικειμενικά αναγκαία και επείγουσα – δομική μεταβολή του συστήματος.

Οι Καμπύλες Μισθών-Κερδών της Ελληνικής Οικονομίας 1995-2009: Διαταξική Κατανομή Εισοδήματος και Τεχνική Μεταβολή

Βάσει στοιχείων από Συμμετρικούς Πίνακες Εισροών-Εκροών (SIOTs) και εναλλακτικών μέτρων μέτρησης των χρηματικών αξιών, εκτιμώνται οι καμπύλες μισθών-κερδών της ελληνικής οικονομίας για τα έτη 1995, 2000, 2005 και 2009. Τα ευρήματα δείχνουν (i) αναδιατάξεις κυκλικού χαρακτήρα για τη διαταξική κατανομή του κοινωνικού εισοδήματος και την τεχνική μεταβολή, αλλά και (ii) εξαιρετικά υψηλές τιμές για το μερίδιο των κερδών στο καθαρό κοινωνικό προϊόν. Γενικά, λοιπόν, φαίνεται να βρίσκονται σε αντιστοιχία με τις βασικές εξελίξεις και επακόλουθες αναπροσαρμογές του συστήματος, οι οποίες έλαβαν χώρα κατά την μελετηθείσα χρονική περίοδο.

"Μύθοι και αυταπάτες για την ελληνική κρίση χρέους", Revue d'economie politique, Vol. 125, Νοέμβριος/Δεκέμβριος 2015

Η μακροχρόνια κρίση του ελληνικού δημόσιου χρέους συνοδεύεται από έναν πόλεμο πληροφοριών που συσκοτίζει πολλές σημαντικές πλευρές των πραγματικών γεγονότων. Οι λαθεμένες αντιλήψεις, οι αυταπάτες και οι μύθοι σχετικά με την κρίση είναι τουλάχιστον εν μέρει υπεύθυνοι για την προφανώς ανεπαρκή απάντηση στην κρίση που έχει βλάψει όχι μόνο την ελληνική οικονομία και κοινωνία, αλλά και το εγχείρημα της Ευρωζώνης γενικότερα. Θα επιχειρηματολογήσω ενάντια σε εφτά τέτοιους μύθους για τις συνέπειες μιας στάσης πληρωμών, για τα πρωταρχικά αίτια της κρίσης, τις πιθανές επιπτώσεις μιας εξόδου από το ευρώ, τη διαπραγματευτική δύναμη της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι στην τρόικα ΕΕ/ΕΚΤ/ΔΝΤ και για άλλα σχετικά ζητήματα. Θα αναφερθώ επίσης στη γενικότερη έκπτωση δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις μελλοντικές προοπτικές της.

Σχέδιο Κοινωνικής Αλλαγής και Εθνικής Ανασυγκρότησης για την Ελλάδα

Στις αρχές του 2015 η ΟΝΕ πλησιάζει πλέον στην ολοκληρωτική της αποτυχία. Η οικονομία βρίσκεται σε στασιμότητα, ο αποπληθωρισμός έχει γίνει μια πραγματική απειλή και η ανεργία ξεπερνάει το 10 %, με ποσοστά στη Νότια Ευρώπη άνω του 25 %. Η αποτυχία της ΕΕ να αντιμετωπίσει την κρίση της Ευρωζώνης είναιπλέον προφανής. Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στο μεγάλο χάσμα της ανταγωνιστικότητας προς όφελος της Γερμανίας, το οποίο δημιουργήθηκε από τη γερμανική νεο-μερκαντιλιστική πολιτική που εφαρμόστηκε από τις πρώτες κιόλας ημέρες του ευρώ. Εν συντομία, η Γερμανία έχει συστηματικά περιστείλει την αύξηση των εγχώριων μισθών,αποκτώντας έτσι τεράστια πλεονάσματα στις διεθνείς της συναλλαγές. Το χάσμα στην ανταγωνιστικότητα παραμένει κατάφωρα ευρύ, ενώ η Γερμανία έχει αναδειχθεί ως ο κύριος δανειστής στην Ευρώπη.

Περισσότερα...

Ο Θεμελιώδης Οικονομικός Νόμος της Ζώνης του Ευρώ και ο Αριστερός Καιροσκοπισμός

Εξάγεται ο Θεμελιώδης Οικονομικός Νόμος (ΘΟΝ) της Ζώνης του Ευρώ και προσδιορίζονται, συνοπτικά, οι άμεσες και έμμεσες, οικονομικές και κοινωνικο-πολιτικές, συνέπειές του. Τόσο οι εθνικές αρχές οικονομικής πολιτικής όσο και τα συνδικάτα (εργαζομένων και εργοδοτών) είναι αναγκασμένα όχι μόνον να προσαρμόζονται στον ΘΟΝ αλλά να εγγυώνται την απρόσκοπτη δράση του. Αυτή η δράση έρχεται, ωστόσο, σε αντίθεση με τα συμφέροντα (i) των χωρών (και περιφερειών) χαμηλής παραγωγικότητας, και (ii) της ευρωπαϊκής εργατικής τάξης, στο σύνολό της. Συνεπώς, η υπεράσπιση των συμφερόντων τους βρίσκεται μόνον εκτός της Ζώνης του Ευρώ.

Δυναμική του Χρέους, "Δίδυμα Ελλείμματα" και Διεθνής Ανταγωνιστικότητα της Ελληνικής Οικονομίας

Debt dynamics, ‘twin deficits’ and international competitiveness of the Greek economy, MPRA Paper, No. 23173, 2010 (abridged version in: Greek Scientific Association of Political Economy (Ed.) (2011) Economic Crisis and Greece, pp. 275-289, Athens: Gutenberg).

Το παρόν άρθρο διερευνά τη δυναμική του ελληνικού δημοσίου χρέους και τις σχέσεις του με τα "δίδυμα ελλείμματα", ήτοι τα ελλείμματα του δημοσίου και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Χρησιμοποιώντας υποδείγματα της διαχρονικής εξέλιξης αυτών των μεγεθών και δεδομένα της ελληνικής οικονομίας, υποστηρίζεται ότι, πρώτον, το δημόσιο χρέος είναι μη διατηρήσιμο, δεύτερον, η διάβρωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της οικονομίας αποτελεί τη γενεσιουργό αιτία των "δίδυμων ελλειμμάτων" και, τρίτον, η μείωση των κρατικών δαπανών και η συμπίεση του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος στον ιδιωτικό τομέα φαίνεται να είναι το μόνο διαθέσιμο, καίτοι αναποτελεσματικό, μείγμα πολιτικής.