Η Γαλλία στο σταυροδρόμι

Οι γαλλικές προεδρικές εκλογές σηματοδότησαν μια ανατροπή του πολιτικού σκηνικού και ανέδειξαν τις τάσεις ενός νέου, ακόμη υπό διαμόρφωση, αντιφατικού τοπίου.  Στη συνέντευξη που ακολουθεί ο Στάθης Κουβελάκης, καθηγητής πολιτικής φιλοσοφίας στον King’s College του Λονδίνου και μέλος του ΕΔΕΚΟΠ, ανιχνεύει τις χαρακτηριστικά του νέου σκηνικού και ειδικότερα τις προκλήσεις για τον πόλο της ριζοσπαστικής αριστεράς που διαμορφώνεται γύρω από τον Ζαν-Λυκ Μελανσόν και το νεότευκτο σχηματισμό που τον στηρίζει, την ‘Ανυπότακτη Γαλλία’.

Περισσότερα...

Προς τα πού βαδίζει η Τουρκία;

Καταιγισμός αναλύσεων στα Δυτικά ΜΜΕ ακολούθησε τη νίκη του Ερντογάν στο τουρκικό δημοψήφισμα. Η εικόνα ήταν του «μεγάλου χαμένου». Στην Ελλάδα έγινε λόγος για «Πύρρειο νίκη» και μερικοί διείδαν την απαρχή της στρατηγικής καθίζησης της Τουρκίας. Η αντίδραση του Χρηματιστηρίου της Κωνσταντινούπολης ήταν όμως πολύ διαφορετική.

Περισσότερα...

Βαθαίνοντας το αφήγημα της ρήξης: Σκέψεις με αφορμή την πρόσφατη μελέτη του ΕΔΕΚΟΠ

Η μαζική προσέλευση στην κατάμεστη Αλκυονίδα για την παρουσίαση της μελέτης του ΕΔΕΚΟΠ για την έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη ήταν σίγουρα ένδειξη ότι μεγάλο μέρος του κόσμου της αριστεράς και του κινήματος, αλλά ακόμα και απλοί πολίτες, ενδιαφέρεται για συζητήσεις που προσπαθούν να παρουσιάσουν μια τεκμηριωμένη πρόταση για έναν δρόμο εξόδου από τα σημερινά αδιέξοδα, έξω και πέρα από την παραδοσιακά συνθηματολογική προσέγγιση που πολύ συχνά συναντάμε. Από τη μεριά της, η μελέτη του Κώστα Λαπαβίτσα, του Θοδωρή Μαριόλη και του Κώστα Γαβριηλίδη είναι όντως μια σημαντική συνεισφορά. Αποτυπώνει μια εκτίμηση για τον ρόλο της αρχιτεκτονικής του ευρώ στην ελληνική κρίση αλλά και συνολικά στην κρίση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, και περιλαμβάνει μια μεθοδολογία για τη διαδικασία εξόδου από το ευρώ και τη μετάβαση στο εθνικό νόμισμα, που υπό κανονικές συνθήκες θα έπρεπε να θεωρείται αυτονόητη στη ριζοσπαστική αριστερά, με την πολιτική συζήτηση να ξεκινά από αυτή την αφετηρία και μετά. Με αυτό εννοούμε ότι ύστερα από όλη την ελληνική εμπειρία αλλά και την εμπειρία της κρίσης συνολικά στην Ε.Ε. έχει γίνει σαφές ότι παραμονή στην ευρωζώνη σημαίνει απλώς παράταση των μνημονίων και των πολιτικών λιτότητας.

Περισσότερα...

Ερωτήματα από το μέλλον: πολυκομματισμός και λαϊκισμός

Η «μνημονιακή Ελλάδα» με βάση την «αναδιάρθρωση» των κομματικών σχηματισμών πέρασε ιστορικώς σε νέα «πολιτική φάση», κοινωνικής και οικονομικής ζωής, αλλά και κρίσης, αμφίβολης όμως αντιστοίχησης των κομματικών σχηματισμών με τις απαιτήσεις της κοινωνίας. Στην έννοια του πολιτεύματος που καλούνται να λειτουργήσουν τα κόμματα μπορούν να υπάρξουν αναλυτικώς δύο διαστάσεις. Η μια διάσταση αφορά στην εξουσία, όπως αυτή διαρθρώνεται σε διάφορους θεσμούς συνταγματικής και έννομης τάξης. Η άλλη αφορά στην κοινωνία όπως αυτή διαρθρώνεται κυρίως σε συσχετισμό δυνάμεων, όπως κυρίως αυτός ο συσχετισμός διαμορφώνεται σε συγκεκριμένη ιστορική στιγμή. Αυτές οι δύο διαστάσεις συναποτελούν την Πολιτεία. Αφορούν δηλαδή το συνολικό πολιτικό φαινόμενο που αποκαλείται πολιτειακή και κοινωνική συμβίωση. Το κρίσιμο συνεπώς ζήτημα είναι το κάθε «πολιτικό κόμμα», «τί» εκπροσωπεί και «πώς» παρεμβαίνει στο όλο αυτό σύστημα. «Ποιά» είναι δηλαδή η αντιστοίχηση του με το πολιτικό γίγνεσθαι και την κοινωνία.

Περισσότερα...

Χώρα σε πλήρες αδιέξοδο

 

Τον Σεπτέμβριο του 2015 ο Αλέξης Τσίπρας κέρδισε για δεύτερη φορά τις εκλογές υποσχόμενος «παράλληλο πρόγραμμα» και «ισοδύναμα», αλλά έχοντας στην πραγματικότητα παραδοθεί άνευ όρων στους δανειστές. Οι πανηγυρισμοί του μνημονιακού στρατοπέδου ήταν μεγάλοι. Η Ελλάδα συνέχιζε στην πορεία των μνημονίων και το πολιτικό σύστημα είχε πλέον απαλλαγεί από τα εντός του ΣΥΡΙΖΑ «βαρίδια». Κανένα από τα κόμματα της νέας Βουλής δεν αποτελούσε κίνδυνο για την πολιτική και κοινωνική εξουσία στην Ελλάδα. Η σύγκριση με τον Ιανουάριο του 2017 είναι καταλυτική.

Περισσότερα...

Για την ενότητα των αντιμνημονιακών δυνάμεων και την απόφαση του λαού

Πρόσφατα διεξήχθη στην Αθήνα, επ’ αφορμής της παρουσίασης του βιβλίου της Νάντιας Βαλαβάνη, εκδήλωση στην οποία συμμετείχαν διάφορα πολιτικά πρόσωπα του λεγόμενου αντιμνημονιακού χώρου. Ένα μέρος του κόσμου που παρακολούθησε από κοντά ή εξ αποστάσεως είχε την ελπίδα ότι θα γινόταν αυτή η συνάντηση αφορμή για μια μετωπική, ενωτική προσπάθεια. Παρά τις προτάσεις που κατατέθηκαν σε αυτό το πλαίσιο, λίγες ημέρες μετά διεφάνη ότι η προσπάθεια έπεσε στο κενό ή τουλάχιστον ότι καρκινοβατεί.

Περισσότερα...

Γιατί ο Ομπάμα δεν είπε τίποτα καλό για τη χώρα: Η παγίδα του χρέους και η αντιαναπτυξιακή μεγέθυνση

Την τελευταία εβδομάδα η κυβέρνηση πανηγυρίζει αφενός για την επίσκεψη Ομπάμα και τις δηλώσεις του περί του δημοσίου χρέους και αφετέρου για τη μεγέθυνση του τρίτου τριμήνου του 2016 που έφτασε σε ετήσια βάση το 1,5%. Τα δύο ζητήματα είναι αλληλένδετα και μόνο για πανηγυρισμούς δεν προσφέρονται. Αντιθέτως σηματοδοτούν την περαιτέρω καταστροφική πορεία της χώρας.

Περισσότερα...

TTIP: Οι επιπτώσεις στην Ελληνική δημοκρατία, στην οικονομία, στην κοινωνία

Στις 17 Σεπτεμβρίου 2016 το Ελληνικό Δίκτυο Φίλοι της Φύσης παρουσίασε επίσημα στη Θεσσαλονίκη σε χώρους του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου την πρώτη μελέτη για τις επιπτώσεις των λεγόμενων «εμπορικών συμφωνιών νέας γενιάς» στην Ελληνική Κοινωνία, Οικονομία και Πολιτεία.

Περισσότερα...

«Γύρω στην ελπίδα το συρματόπλεγμα»

Αφήνοντας για λίγο στην άκρη –αλλά όχι παραβλέποντας– τις πολύ σοβαρές και πολύ πραγματικές επιπτώσεις της εφαρμογής των νεοφιλελεύθερων πολιτικών στην ζωή μας και στην καθημερινότητάς μας, ας εστιάσουμε στην ίδια την έννοια της πολιτικής, όπου οι αλλεπάλληλες συνθηκολογήσεις της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ έχουν επιφέρει δύο καταστροφικές συνέπειες...

Περισσότερα...

Η έκθεση του Ανεξάρτητου Γραφείου Αξιολόγησης του ΔΝΤ για το Ελληνικό Πρόγραμμα: Πέρα από ένα mea culpa;

Το Ανεξάρτητο Γραφείο Αξιολόγησης (ΙΕΟ) του ΔΝΤ δημοσίευσε πρόσφατα την έκθεσή του σχετικά με την ανταπόκριση του οργανισμού στην ευρωπαϊκή κρίση. Η ανάλυση επικεντρώνεται στην επίδοση του ΔΝΤ στο πλαίσιο των προγραμμάτων για την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ιρλανδία και παρέχει μια πολύτιμη εικόνα για τις συγκρούσεις μέσα στο ίδιο το ΔΝΤ και ειδικότερα ανάμεσα στο εκτελεστικό συμβούλιο του οργανισμού και της διοίκησης και του προσωπικού. Κεντρικό σημείο αυτής της σύγκρουσης ήταν η διαδικασία λήψης αποφάσεων, η οποία οδήγησε στην παράβλεψη τεχνικών αποφάσεων και εσωτερικών διαδικασιών υπέρ των πολιτικής φύσης επιλογών που υιοθετήθηκαν από τις Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ως εκ τούτου, η νέα έκθεση του Γραφείου Αξιολόγησης προσφέρει μια πιο λεπτή κατανόηση του ρόλου του ΔΝΤ στην κρίση από ό,τι οι προηγούμενες. Επιπλέον, παρέχει πρόσθετα επιχειρήματα για την καταδίκη της δομής και των αποτελεσμάτων των προγραμμάτων που οδήγησαν στη διάσωση των ιδιωτών πιστωτών, ενώ ταυτόχρονα επιβάρυναν τα δημόσια οικονομικά με χρέη της τάξεως δισεκατομμυρίων ευρώ.

Περισσότερα...

Greek statistics, όπως Greek politics

Με συνοπτικές διαδικασίες η κυβέρνηση επιχείρησε να κλείσει την υπόθεση Γεωργίου-ΕΛΣΤΑΤ. Η δήλωση πίστης στην αξιοπιστία των στοιχείων της, διατυπωμένη στη Βουλή από τον αναπληρωτή υπουργό Γ. Χουλιαράκη, κρίθηκε επαρκής στην τελευταία συνεδρίαση του Eurogroup (στις 9/9). Τεχνικά (αλλά διόλου ανώδυνα πολιτικά και οικονομικά) αυτό σημαίνει ότι όλα όσα αφορούν τις μνημονιακές υποχρεώσεις της κυβέρνησης –π.χ. τα πλεονάσματα 3,5% μέχρι το 2020– υπολογίζονται με σημείο εκκίνησης το έλλειμμα 15,4% του 2009. Κι επειδή έλλειμμα και χρέος κινούνται εντός συγκοινωνούντων δοχείων, η όποια «αναδιάταξη» του ελληνικού χρέους –αν και όποτε γίνει– θα υπολογιστεί με βάση αυτό.

Περισσότερα...

Η ευρωπαϊκή πρόκληση

Παρά την επιτυχία τους, οι Podemos δεν έχουν καταπιαστεί σοβαρά με την Ευρωπαϊκή Ένωση και με το τι θα χρειαζόταν η Iσπανία πραγματικά για να μεταμορφωθεί. Στην Ισπανία η λαϊκή αντίδραση στην λιτότητα, η οποία ξεκίνησε με το κίνημα των αγανακτισμένων (γνωστό και ως 15-M από την 15η Μαΐου, ημέρα κατά την οποία ξεκίνησαν οι διαμαρτυρίες το 2011), συνέβαλε στην εμφάνιση νέων πολιτικών σχηματισμών με ευρεία στήριξη. Οι Podemos, ένα κόμμα που προέκυψε από το Μ-15, είναι πλέον ένας σημαντικός παίκτης στην εθνική πολιτική σκηνή.

Περισσότερα...

Πώς να ανασυγκροτήσουμε την προοπτική της ελπίδας: Επανεξετάζοντας την ριζοσπαστική αριστερή πολιτική μετά την ελληνική εμπειρία

Η εμπειρία της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να μελετηθεί πολύ προσεκτικά. Ως η πρώτη αναμέτρηση ενός μη-σοσιαλδημοκρατικού αριστερού κόμματος με την άσκηση κυβερνητικής εξουσίας, αποτελεί μια μελέτη περίπτωσης των στρατηγικών ελλειμμάτων και των ορίων της φιλοευρωπαϊκής αριστεράς καθώς και της αδυναμίας της να αντισταθεί στις πιέσεις και τους εκβιασμούς του κεφαλαίου και των διεθνών καπιταλιστικών θεσμών. Η αφετηρία είναι πολύ απλή: η Ελλάδα δεν ήταν καταδικασμένη να δει μια ολόκληρη σειρά αγώνων και συλλογικών διεκδικήσεων να καταλήγουν στην ήττα και την απελπισία καθώς μια κυβέρνηση, υπό την ηγεσία ενός υποτίθεται αριστερού κόμματος, εφαρμόζει τις ίδιες επιθετικές νεοφιλελεύθερες πολιτικές που υπαγορεύονται από την Τρόικα. Αντίθετα, η Ελλάδα εξακολουθεί να προσφέρει ένα τρόπο αναστοχασμού μιας πιθανής ανανέωσης της στρατηγικής της αριστεράς υπό την προϋπόθεση ότι θα επιχειρήσουμε να λάβουμε σοβαρά υπόψη το ενδεχόμενο της ρήξης.

Περισσότερα...

Είναι πράγματι καλά τα νέα από την Ισπανία και την Πορτογαλία;

Τις προηγούμενες ημέρες, τα όργανα της ΕΕ αποφάσισαν τελικά να μην προχωρήσουν στην επιβολή κυρώσεων στην Ισπανία και στην Πορτογαλία λόγω της μη επίτευξης των δημοσιονομικών τους στόχων. Η απόφαση αυτή, η οποία ελήφθη όπως πια είναι γνωστό από το ρεπορτάζ μετά από παρέμβαση του Γερμανού υπουργού οικονομικών, χαιρετίστηκε από μια σειρά αναλυτών ως θετική, είτε υπό την έννοια της χαλάρωσης του δημοσιονομικού ζουρλομανδύα της ευρωζώνης, είτε ως ένδειξη ότι η Γερμανία αποφασίζει να αναλάβει ηγετικό ρόλο στην Ευρώπη. Όσο και αν η εν λόγω απόφαση δείχνει θετική, στην πραγματικότητα συνιστά αρνητική εξέλιξη, δεδομένου του πλαισίου και του τρόπου βάσει του οποίου ελήφθη.

Περισσότερα...

Ανοιχτή επιστολή στην Βρετανική Αριστερά: Γιατί ως αριστεροί πρέπει να στηρίξουμε την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Η κατάσταση που επικρατεί στη Βρετανία αμέσως μετά το δημοψήφισμα μοιάζει εξαιρετικά παράδοξη σε έναν Έλληνα αριστερό που ζει και εργάζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο τα τελευταία δεκαέξι χρόνια. Φαίνεται ότι το σοκ ήταν τέτοιου μεγέθους ώστε ακόμα και οι διαβόητες βρετανικές αρετές – η αίσθηση του χιούμορ, η απουσία υπερβολής και κυρίως η κοινή λογική – έχουν ξεθωριάσει. Στην πλευρά των ηττημένων, η οποία περιλαμβάνει φυσικά τα περισσότερα από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και το οικονομικό και πολιτικό κατεστημένο, οι επιπτώσεις είναι καταστροφικές αλλά και αναμενόμενες. Οι αγορές σε όλο τον κόσμο βυθίζονται και το City του Λονδίνου, το κέντρο του νευρικού συστήματος της οικονομίας, βρίσκεται σε αχαρτογράφητα νερά. Ωστόσο -και εκεί ακριβώς βρίσκεται το παράδοξο- δεν είναι μόνο το City βουβό και νευρικό. Το ίδιο βουβή και αμήχανη είναι και η Αριστερά.

Περισσότερα...