Η πραγματική επένδυση στην οικονομία

Έχουμε ταυτίσει, λανθασμένα, την ανάπτυξη της οικονομίας μας με την ξένη επένδυση, χωρίς να κάνουμε κάτι για να βελτιώσουμε ένα ευνοϊκό περιβάλλον προσέλκυσής της. Κατά συνέπεια αντί για πραγματικές επενδύσεις που θα μπορέσουν να αποφέρουν στην οικονομία μας αύξηση ποιοτικών και βιώσιμων θέσεων εργασίας, εμπλοκή τοπικών επιχειρήσεων και αξιοποίηση μέσο-μακροπρόθεσμα των παραγωγικών μας πόρων, καταλήγουμε να ξεπουλάμε πόρους κλειδιά έναντι άμεσης εισροής χρημάτων τα οποία τελικά δεν φθάνουν ποτέ στην πραγματική οικονομία. Αυτό τις περισσότερες φορές, είναι μία μή αναστρέψιμη κατάστασταση, μιας και αφοπλίζει την χώρα από πολύτιμα εργαλεία τα οποία θα μπορούσε να αξιοποιήσει η ίδια για την ανάπτυξή της, έστω και με κάποια υποστήριξη από ξένα κεφάλαια. Έτσι, οι πραγματικά αξιόλογες ελληνικές επιχειρήσεις παραμένουν εγκλωβισμένες σε ένα προβληματικό περιβάλλον που περιορίζει την ανταγωνιστικότητά τους. 

Περισσότερα...

Η οικονομική πολιτική του δος ημίν σήμερον

Η πορεία αυτής της κυβέρνησης έχει χαρακτηριστεί από την υποταγή στους δανειστές και το δος ημίν σήμερον, με μοναδικό στόχο την παραμονή της στην εξουσία. Η συμπεριφορά της πλέον λαμβάνει εξωφρενικές διαστάσεις. Διογκώνει το Δημόσιο Χρέος ώστε να κερδίσει πολιτικό χρόνο, ποντάροντας ότι θα πάρει και άλλα δάνεια από αλλού, αργότερα. Αδιαφορεί για τις κοινωνικές τριβές, την αφόρητη υφεσιακή πίεση και τον κίνδυνο μόνιμης διόγκωσης του χρέους. Πρόκειται για την πιο πειθήνια και την πιο επιπόλαιη κυβέρνηση που γνώρισε ο τόπος στα χρόνια της κρίσης.

Περισσότερα...

Είναι η ΕΚΤ ανεξάρτητη από τις συμβουλευτικές της ομάδες;

Στην Ελλάδα, είναι γνωστός σε όλους ο ρόλος που ανέλαβε η ΕΚΤ στην εκπόνηση και παρακολούθηση των μνημονίων. Όπως γλαφυρά εξηγείται και στο ντοκυμαντέρ This is not a coup , η ΕΚΤ απείλησε σειρά χωρών με νομισματικό στραγγαλισμό, μέχρι να κάνει την απειλή της πράξη στην Ελλάδα του 2015, ώστε να επιβάλει τη συνέχιση των μνημονίων.

Υπάρχει όμως και μία λιγότερο γνωστή λειτουργία της ΕΚΤ. Δεν είναι καινούρια, αλλά τα τελευταία χρόνια απέκτησε μια ιδιαίτερη διάσταση: η EKT δημιουργεί χρήμα. Όχι μόνη της, όμως. Η «λαϊκή σοφία» αλλά και οι περισσότεροι πολιτικοί τείνουν να θεωρούν ακόμα ότι το κυκλοφορούν χρήμα αντιστοιχεί με κάποιο τρόπο στα αποθέματα χρυσού των κεντρικών τραπεζών. Αυτό έχει πάψει προ πολλού – τουλάχιστον από τη δεκαετία του ’70 - να είναι έτσι. Σύμφωνα με τον ίδιο το Μάριο Ντράγκι 97% του κυκλοφορούντος χρήματος δημιουργείται από τραπεζικά δάνεια.[i] Η Τράπεζα της Αγγλίας ήταν η πρώτη επίσημη αρχή που αναγνώρισε την πραγματικότητα αυτή με δύο άρθρα της του 2014, ενώ πρόσφατα το ίδιο έπραξε και η γερμανική Bundesbank.

Περισσότερα...

Γιατί οι εξαγωγές είναι σημαντικές για την ανάπτυξη;

Είναι κοινός τόπος ότι οι εξαγωγές είναι ευεγερτικές για μια οικονομία. Στην πραγματικότητα είναι θεμελιώδης παράγοντας της ανταγωνιστικότητας, εφόσον εξορισμού η ανταγωνιστικότητα είναι η  ικανότητα μιας εταιρίας ή ενός έθνους να προσφέρει προϊόντα ή υπηρεσίες που πληρούν τα ποιοτικά κριτήρια και τις τιμές στις τοπικές και διεθνείς αγορές, ώστε να τους επιστρέφουν αρκετά ώστε να καλύψουν το κόστος και το κέρδος.

Περισσότερα...

Οι κ.κ. Θεόδωρος Λιανός, Γιώργος Μπήτρος και Αλέξανδρος Σαρρής για τη Μελέτη του ΕΔΕΚΟΠ: Άγνοια ή Απόκρυψη;

Το παρόν άρθρο εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο οι κ.κ. Λιανός, Μπήτρος και Σαρρής αντιμετώπισαν δύο από τα κομβικά ζητήματα της προαναφερθείσας μελέτης του ΕΔΕΚΟΠ. Αυτά τα ζητήματα είναι: (i) η νομισματική υποτίμηση, και (ii) η νομισματική πολιτική. Δυστυχώς, δεν είναι δυνατόν να περιλάβω όλα όσα έγραψαν οι κ.κ. Λιανός, Μπήτρος και Σαρρής, στα προαναφερθέντα άρθρα τους, διότι αυτό προϋποθέτει τη συγγραφή τόμου. Σκοπός του άρθρου είναι η – με χαρακτηριστικότερη (αλλά όχι μοναδική) αφορμή τα ως άνω δύο άρθρα των κ.κ. Λιανού, Μπήτρου και Σαρρή – υπεράσπιση της μελέτης του ΕΔΕΚΟΠ από επιστημονικά ανυπόστατες αιτιάσεις.

Περισσότερα...

Η ελληνική οικονομία χωρίς παρωπίδες

Επικοινωνιακή καταιγίδα δημιούργησε η κυβέρνηση, με αποκορύφωμα την ομιλία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, για να πείσει τον ελληνικό λαό ότι η χώρα «έχει γυρίσει σελίδα», περνάμε σε «νέο αναπτυξιακό μοντέλο» και αφήνουμε πίσω τη σκληρή εποχή των μνημονίων.

Οι πολιτικοί στόχοι του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος ειδικεύεται στη δημιουργία εικονικής πραγματικότητας, είναι προφανείς. Ταυτόχρονα φτιάχνεται και ένα νέο προφίλ για τον Αλέξη Τσίπρα, του «σοβαρού» πρωθυπουργού που έβγαλε τη χώρα από τα μνημόνια και ανοίγει το δρόμο της «δίκαιης» ανάπτυξης.

Αμήχανη και ενοχλημένη παρακολουθεί η αξιωματική αντιπολίτευση, η οποία δεν έχει τίποτε ουσιαστικό να πει και αποδεικνύεται σαφώς κάτω των περιστάσεων. Αντίστοιχα αμήχανη είναι και η «κεντροαριστερά», η οποία ανασυντάσσεται χωρίς να έχει κάτι διαφορετικό να προτείνει.

Με ελαφριά ειρωνεία παρακολουθούν οι ηγετικοί κύκλοι της χώρας, οι οποίοι είναι πλήρως ικανοποιημένοι από τη μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά δεν τον θέλουν στην κυβέρνηση.

Πιο αμήχανος από όλους παρακολουθεί ο ελληνικός λαός, ο οποίος δεν βλέπει πουθενά στην πραγματική ζωή την «αλλαγή σελίδας», ίσα-ίσα το αντίθετο, αλλά μετά από εφτά χρόνια μνημονιακού ολέθρου θέλει να ελπίσει σε κάτι καλύτερο.

Περισσότερα...

Με μέσο τη φτωχοποίηση

Η οικονομική αδυναμία στην οποία έχουν περιέλθει τα ελληνικά νοικοκυριά από το 2010, με την εφαρμογή των δημοσιονομικών μέτρων από τις μνημονιακές κυβερνήσεις, είναι μια σκληρή πραγματικότητα. Η «αριστερή διακυβέρνηση» ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ, επιδείνωσε αυτή την ανικανότητα στα όρια της ανησυχητικής πλέον υποβάθμισης του βιοτικού επιπέδου του λαού.

Η υποβάθμιση αυτή αποδεικνύει τους αριθμούς των δύο κύριων παραμέτρων που την επηρεάζουν, τη μειωμένη εισοδηματική είσοδο των νοικοκυριών και την κατάρρευση των αποταμιεύσεών τους.

Περισσότερα...

Ο προστατευτισμός και η εμβρυϊκή βιομηχανία

Η ελεύθερη διακίνηση προσώπων, ιδεών και αγαθών είναι ένα θετικό στοιχείο για μία οικονομία, γιατί αντιλαμβανόμαστε την ίδια την ελευθερία, ως κάτι θετικό. Κανείς δεν θα μπορούσε να υποστηρίξει το αντίθετο, κυρίως εάν βάλει δίπλα στην πολύτιμη λέξη τον άνθρωπο και τις ιδέες.  Όμως όσον αφορά τα αγαθά, θα πρέπει να αξιολογήσουμε αυτή την έννοια με λιγότερο ιδεαλιστικούς και περισσότερο πραγματικούς- οικονομικούς όρους. 

 

Περισσότερα...

Ποιος μίλησε για «Εθνικό νόμισμα, έτσι απλώς …»;

Σε άρθρο που δημοσίευσε η εφημερίδα ¨Καθημερινή¨ στις 7-8-2017 με τίτλο «Εθνικό νόμισμα, έτσι απλώς……...», http://www.kathimerini.gr/921592/article/oikonomia/ellhnikh-oikonomia/apoyh-e8niko-nomisma-etsi-aplws ο αναπληρωτής καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Δράκος εξέθεσε τους προβληματισμούς του για την επιστροφή της χώρας μας σε εθνικό νόμισμα εξετάζοντας συγκεκριμένες παραμέτρους όπως με ποίο τρόπο θα γίνει η διακύμανση του εθνικού νομίσματος, πώς θα λειτουργήσει στην πράξη η ισοτιμία του με το ευρώ, τη γενίκευση των περιορισμώνστις κινήσεις κεφαλαίων και πώς η Κεντρική Τράπεζα θα ασκεί τη νομισματική της πολιτική.

Αυτοί οι προβληματισμοί που θέτει ο κ. καθηγητής είναι πολύ σωστοί και αποτελούν τη βάση για μια σοβαρή συζήτηση επί του θέματος. Όμως παρατηρούμε ότι και αυτό το άρθρο εμφανίζει την ίδια επιφανειακή και πολλές φορές αβάσιμη επιχειρηματολογία με άλλα παρόμοιας άποψης άρθρα που έχουν κατά καιρούς δημοσιευθεί αγνοώντας την καταστροφική πορεία που ακολουθεί η χώρα μας τα τελευταία χρόνια.

Περισσότερα...

Η «επιστροφή στις αγορές» και το ξαναζεσταμένο success story

Η έκδοση του ομολόγου του ελληνικού δημοσίου εμφανίζεται από την κυβέρνηση περίπου ως το τέλος της ελληνικής κρίσης. Δεν πρόκειται για ιδιαίτερη πρωτοτυπία: την ίδια ακριβώς επικοινωνιακή γραμμή είχε ακολουθήσει και ο προκάτοχος του νυν πρωθυπουργού, Αντώνης Σαμαράς: «έξοδος από τα μνημόνια δια της εφαρμογής τους», στασιμότητα ή και στατιστική μεγέθυνση και δανεισμός από τις αγορές σε «δοκιμαστική βάση» συνέθεταν το "success story" της κυβέρνησης Σαμαρά- Βενιζέλου.

Πρόκειται για ένα συνδυασμό μισών αληθειών, ολόκληρων ψεμμάτων και απόκρυψης της πραγματικότητας της ελληνικής κρίσης.

Περισσότερα...

Παράλληλο νόμισμα, παράλληλες πληρωμές και παράλληλες πραγματικότητες

Δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς, διότι η μόνη επιλογή που θα έσπαζε το μονοπώλιο του Ντράγκι στη ρευστότητα και θα επέτρεπε την υλοποίηση του προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ ήταν η έξοδος από το ευρώ, πράγμα που απαιτούσε πραγματικό σχέδιο. Αυτή παραμένει και η μόνη επιλογή, ώστε να ανοίξει μια εναλλακτική πορεία για τη χώρα.

Το επόμενο διάστημα είναι πιθανό η μνημονιακή αντιπολίτευση να αξιοποιήσει το «παράλληλο νόμισμα» για να προκαλέσει μικροπολιτική ζημία στην κυβέρνηση, αλλά και για να συνεχίσει να τρομοκρατεί τον ελληνικό λαό. Απαιτείται πολιτική εγρήγορση, από τη μια, για να παραμείνει ζωντανή η προοπτική της πραγματικής αλλαγής και, από την άλλη, για να μην ενδυθούν τον μανδύα του ανατροπέα όσοι δεν τον αξίζουν.

Περισσότερα...

Η ιδιωτικοποίηση της δημόσιας περιουσίας - Ένας δρόμος που οδηγεί σε μια πιο ανταγωνιστική οικονομία ή μια άσκηση στην Oργουελιανή διγλωσσία;

Από το 2010 η Κομισιόν, το ΔΝΤ και η ελληνική και ευρωπαϊκή οικονομική και πολιτική ελίτ με τη θεωρητική υποστήριξη των νεοφιλελεύθερων ιδεολόγων έχουν επιβάλει μια σκληρή εσωτερική υποτίμηση στην ελληνική οικονομία η οποία έχει προκαλέσει την κατάρρευση της, μια κατάρρευση που δεν έχει ξαναγίνει στην Ευρώπη από τον  Β ' Παγκόσμιο Πόλεμο.Αυτή η  μισάνθρωπη λιτότητα επιβάλει περικοπές μισθών και συντάξεων, αυξήσεις στη φορολογία, και απόλυτη χαλάρωση όλων των συλλογικών συμβάσεων, απολύσεις εργαζομένων στο δημόσιο τομέα και σοβαρές περικοπές στη χρηματοδότηση του ήδη υποχρηματοδοτούμενου συστήματος υγείας.

Αυτή η ατζέντα της εσωτερικής υποτίμησης συμπληρώνεται με ένα πρόγραμμα πώλησης δημόσιας περιουσίας μέσω προγραμμάτων ιδιωτικοποίησης. Το νεοφιλελεύθερο δόγμα υποστηρίζει ότι αυτή η «διαρθρωτική μεταρρύθμιση» στοχεύει στην «μείωση του κρατικού ελλείμματος και χρέους» και στην αύξηση της «ανταγωνιστικότητας» της ελληνικής οικονομίας. 

Περισσότερα...

Τρεις τράπεζες, δύο χώρες, μία Τραπεζική Οδηγία

Σήμερα οι τέσσερις μεγάλες ελληνικές τράπεζες έχουν τεράστιο όγκο προβληματικών δανείων και ανεπίλυτα προβλήματα ρευστότητας. Η κεφαλαιακή τους επάρκεια, παρά το φαινομενικό της μέγεθος, δεν εμπνέει καμία εμπιστοσύνη. Το ενθαρρυντικό είναι ότι η κερδοφορία τους είναι μεγάλη, αλλά όλα τα υπόλοιπα είναι χειρότερα από τις τράπεζες που είδαμε πιο πάνω. Η Τραπεζική Οδηγία είναι εκεί και περιμένει. Δεδομένης της ανυπαρξίας του ελληνικού κράτους, μόνο κάποιος αθεράπευτα αισιόδοξος θα πίστευε ότι οι επιπτώσεις της θα ήταν θετικές για την ελληνική οικονομία.

Περισσότερα...

Το νέο σχέδιο της Κομισιόν για τη διάσωση Ευρώ και τραπεζών

Την Τετάρτη 31 Μάη, η Κομισιόν δημοσίευσε ένα«έγγραφο προβληματισμού για την εμβάθυνση της ΟΝΕ». Βασικό νέο στοιχείο είναι η παροχή μιας καινοτόμας «εναλλακτικής στα ευρωομόλογα» που να θελήσει να αποδεχθεί η Γερμανία.

Δεδομένης της γερμανικής άρνησης σε κάθε αμοιβαιοποίηση των χρεών των κρατών της Ευρωζώνης, η Κομισιόν προτείνει τη δημιουργία «εξασφαλισμένων με κρατικά ομόλογα τίτλων» (sovereign bond-backed securities – SBBS). Οι χρηματοπιστωτικοί αυτοί τίτλοι δε θα εκδίδονται – λέει η Κομισιόν – με μια κοινή πράξη των 19 κρατών της Ευρωζώνης που θα παράγει ποιοτικά νέες εγγυητικές υποχρεώσεις για το κάθε κράτος αλλά θα βασίζονται σε μια αλχημεία δανεισμένη από τις πρακτικές των τραπεζών με τα στεγαστικά δάνεια που οδήγησαν στη μεγάλη κρίση του 2008:

H EE θα αγοράζει ομόλογα των κρατών μελών τα οποία στη συνέχεια θα εντάσσει μέσα σε τιτλοποιημένα παράγωγα μαζί με πολλούς άλλους τίτλους και δείκτες και θα τα πουλά στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Με τον τρόπο αυτό, ευελπιστεί να διευκολύνει τον δανεισμό όλων των κρατών της Ευρωζώνης και να κρατήσει χαμηλά τα περιβόητα spreads που την έχουν φέρει τόσες φορές στο χείλος της διάλυσης.

Περισσότερα...

Χαρακτηριστικές περιπτώσεις διαγραφής δημόσιου χρέους (Αργεντινή, Ισημερινός, Γερμανία)

Η άρνηση πληρωμής δημόσιου χρέους είναι έννομη πράξη, κατά το διεθνές δίκαιο, ενώ αρκετές χώρες, κατά τη διάρκεια των 200 τελευταίων περίπου ετών, έχουν προσφύγει σε αυτή, της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης που έχει κηρύξει ήδη τέσσερις επίσημες πτωχεύσεις. Πρόσφατες χαρακτηριστικές περιπτώσεις χωρών, με αντιφατικές εμπειρίες, πού αρνήθηκαν στην πορεία την "βοήθεια" του ΔΝΤ ή και διέγραψαν μεγάλο ποσοστό του δημόσιου χρέους τους για να αναδειχθούν τα προβλήματα εφαρμογής των "προγραμμάτων αρωγής" καθώς και οι υπάρχουσες δυνατότητες στην αντιμετώπιση της κρίσης χρέους, είναι αυτές της Αργεντινής και του Ισημερινού-Εκουαδόρ. Χαρακτηριστική είναι επίσης η περίπτωση της Γερμανίας που, σύμφωνα με τη συνθήκη του Λονδίνου του 1953, διέγραψε το 63% του δημόσιου χρέους της επιτρέποντας τη γρήγορη ανάκαμψή της από τις στάχτες του παγκόσμιου πολέμου, που προκάλεσε-επέβαλε η ίδια, και την μεταπολεμική πανευρωπαϊκή κυριαρχία της.

Περισσότερα...