Η πραγματική οικονομία διαψεύδει τις προβλέψεις

Παρά την αισιοδοξία που διακατέχει την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ για την απόδοση των μέτρων και την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων για τη χρονιά που έκλεισε, η πρώτη τριμηνιαία έκθεση για το 2017 του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, κάθε άλλο παρά δικαιώνει τη στάση της κυβέρνησης. Χαρακτηρίζει δε την οικονομική κατάσταση της χώρας απογοητευτική.

Περισσότερα...

Ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα και φορολογικοί παράδεισοι

Η Oxfam International δημοσίευσε πρόσφατα μια έκθεση σχετικά με το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα, η οποία δίνει πληροφορίες για τις 20 μεγαλύτερες τράπεζες της Ε.Ε. από την άποψη του συνόλου των περιουσιακών τους στοιχείων, ενώ αποκαλύπτει τη χρήση τους από τις συγκεκριμένες τράπεζες. Eίναι οφθαλμοφανές ότι υπάρχει μεταφορά κερδών των μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζών σε χώρες με χαμηλή ή ανύπαρκτη φορολογία, στους φορολογικούς παραδείσους. Την ίδια στιγμή, βέβαια, δηλώνουν λιγότερα κέρδη ή ακόμα και ζημιές στις χώρες όπου ασκούν τις κύριες οικονομικές τους δραστηριότητες, όπου με τεχνητό τρόπο μειώνουν τις φορολογικές τους εισφορές.

Περισσότερα...

Ιρλανδία: «Ανέκαμψε» η οικονομία της;

Για αρκετά χρόνια οι ορθόδοξοι οικονομολόγοι και ιθύνοντες χάραξης της δεξιάς πολιτικής υποστήριζαν ότι η ιρλανδική περίπτωση αποτελεί θετική απόδειξη της απόλυτης ορθότητας των πολιτικών λιτότητας και της απελευθέρωσης της αγοράς εργασίας. Η οικονομία του μικρού αυτού νησιού πλήγηκε σκληρά από την οικονομική κρίση του 2008-09. Αισίως, και ακολουθώντας την πεπατημένη οδό της Δεξιάς, οι Ιρλανδοί πολιτικοί έμπλεοι οράματος είδαν το φως και αποφάσισαν να εφαρμόσουν τη γνωστή νεοκλασική συνταγή: δρακόντεια λιτότητα και απελευθέρωση της αγοράς εργασίας. Οι πολιτικές αυτές, όπως διατείνεται η δεξιά ρητορική, σημείωσαν τεράστια επιτυχία: το 2015 η Ιρλανδία ήταν η ταχύτερα αναπτυσσόμενη οικονομία στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2016, επίσης. Ποια είναι, όμως, η αλήθεια;

Περισσότερα...

Χωρική Ανάπτυξη, Ευρωπαϊκή Περιφερειακή Πολιτική και Ζητήματα Δημοκρατίας

Η ευθύνη χάραξης πολιτικής στο πεδίο της χωρικής ανάπτυξης και οικονομικής μεγέθυνσης στον ευρωπαϊκό χώρο περνά τις τελευταίες δεκαετίες σταδιακά στις θεσμικές δομές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι στρατηγικές χωρικής ανάπτυξης, όμως, παραμένουν αντικείμενο θεωρητικών συγκρούσεων και διαβουλεύσεων. Το σχέδιο «Καλλικράτης» ήταν ακόμα ένα βήμα στην κατεύθυνση ένταξης του ελλαδικού χώρου και προσαρμογής των διοικητικών δομών που ρυθμίζουν τη χωρική ανάπτυξη στην Ελλάδα όλο και καλύτερα σε αυτό το παράδειγμα. Με αφορμή αυτές τις διαφαινόμενες αλλαγές, επιχειρείται συνοπτική ανάλυση των επικρατούντων μοντέλων χωρικής ανάπτυξης, της μεθόδου εφαρμογής τους και των συνεπειών των αλλαγών κατεύθυνσης πολιτικής που επιφέρουν.

Περισσότερα...

Μακροχρόνιος εγκλωβισμός σε διαρκή εποπτεία

Ήδη συμπληρώθηκαν πέντε έτη από τη στάση πληρωμών της χώρας μας και τη μεγαλύτερη αθέτηση πληρωμής χρέους κυρίαρχου κράτους στην ιστορία σε απόλυτα μεγέθη (68,5 δις ευρώ) και το Ελληνικό δράμα φαίνεται ότι δεν έχει τέλος. Πρόσφατη δημοσίευση μελέτης του Peterson Institute of International Economics, η οποία εξετάζει εμπειρικά τις προοπτικές βιωσιμότητας του Ελληνικού χρέους, μας δίνει την ευκαιρία για την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων.

Περισσότερα...

Οικονομική πολιτική για την Ελλάδα

Τρεις πανεπιστημιακοί οικονομολόγοι στην Καθημερινή της 26ης Μαρτίου απάντησαν σε άρθρο μας της 26ης Φεβρουαρίου χαρακτηρίζοντάς το «επικίνδυνες δραχμικές φαντασιώσεις». Δυστυχώς δεν είχαν τίποτε καινούργιο να πουν, ούτε πρόσφεραν κάποια πρόταση διεξόδου από τη βαθιά κρίση.

Περισσότερα...

Πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα, διαχειρισιμότητα του δημόσιου χρέους και βιωσιμότητα της χώρας

Η κρίση χρέους σε καμία χώρα δεν είναι αποτέλεσμα ύπαρξης παραδοσιακών παθογενειών και ιδιαιτεροτήτων, αλλά δημιουργήθηκε κυρίως μετά το 2000 ως συνέπεια των νεοφιλελεύθερων απορυθμίσεων και "απελευθερώσεων", που υπερδιόγκωσαν τις χρηματοπιστωτικές φούσκες και την απίστευτη κερδοσκοπία επί πρώτων υλών, αγροτικών προϊόντων, ορυκτών κλπ, συχνότατα σε βάρος και των ίδιων των υπερχρεωμένων. Αν και στη χώρα μας εμφανίζεται ως καθοριστικό το πρόβλημα του δημόσιου χρέους, αυτό δεν αφορά στην ουσία του προβλήματος, αλλά στην μορφή που εξέλαβε, μη αποτελώντας την εξαίρεση στον παγκόσμιο κανόνα.

Περισσότερα...

Το «ελατήριο» της οικονομίας που ήταν αδύνατο να ενεργοποιηθεί

Παρά τις δηλώσεις του Πρωθυπουργού τον περασμένο Σεπτέμβριο πως «η ελληνική οικονομία είναι σαν το ελατήριο, έτοιμη να εκτοξευτεί», τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. για το 4ο τρίμηνο του 2016 είναι αποκαρδιωτικά για την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Η ελληνική κυβέρνηση και το οικονομικό της επιτελείο είτε δεν μελετά τα οικονομικά στοιχεία που δημοσιεύονται, είτε εξακολουθεί να ψεύδεται, όπως άλλωστε και με τις κατά καιρούς εξαγγελίες της για κατάργηση των μνημονίων, παράλληλο πρόγραμμα, ισοδύναμα μέτρα κ.ο.κ. Το μόνο βέβαιο είναι πως όσο η ελληνική οικονομία παραμένει στο σπιράλ των μνημονίων, της επιτροπείας από τους δανειστές και της εσωτερικής υποτίμησης, δεν πρόκειται να εμφανίσει σημάδια ανάκαμψης.

Περισσότερα...

H Ελληνική Tραγωδία στο Eυρωπαϊκό Θέατρο: Οι Οικονομικές Συνέπειες της Ύφεσης - Μέρος 5ο

Υπάρχει Έξοδος σε αυτήν την Ελληνική Τραγωδία και την Ευρωπαϊκή στασιμότητα; Το κύριο μήνυμα αυτού του δοκιμίου είναι η ζωτική αναγκαιότητα για προσπάθειες ανάκαμψης που να είναι καλά συντονισμένες και καλά προγραμματισμένες μέσω της στρατηγικής παρέμβασης της κυβέρνησης, με σκοπό να αυξηθεί η οικονομική δραστηριότητα. Όπως το θέτει ο Keynes: «αναμένω να δω το κράτος… να αναλαμβάνει μια ακόμη μεγαλύτερη ευθύνη για την άμεση οργάνωση των επενδύσεων… μια σχετικά ολοκληρωμένη κοινωνικοποίηση των επενδύσεων θα αποδειχτεί ως το μόνο μέσο για να εξασφαλιστεί μια προσέγγιση στην πλήρη απασχόληση». Είναι αυτό το πρόγραμμα προς την ευημερία εφικτό για την Ελλάδα ή για άλλες χώρες της ΕΕ μέσα στην ΕΕ, εντός ή εκτός Ευρωζώνης;

Περισσότερα...

H Ελληνική Tραγωδία στο Eυρωπαϊκό Θέατρο: Οι Οικονομικές Συνέπειες της Ύφεσης - Μέρος 4ο

Προκειμένου να επισημάνει τις οικονομικές συνέπειες της εσωτερικής υποτίμησης αυτό το μέρος του δοκιμίου θέλει να σκιαγραφήσει τη βασική ανάλυση του Keynes για τις επιπτώσεις του αποπληθωρισμού των μισθών, των εισοδημάτων και των τιμών στη οικονομική δραστηριότητα.

Περισσότερα...

H Ελληνική Tραγωδία στο Eυρωπαϊκό Θέατρο: Οι Οικονομικές Συνέπειες της Ύφεσης - Μέρος 3ο

Από το 2010 η Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΔΝΤ και το ελληνικό και ευρωπαϊκό πολιτικό κατεστημένο έχουν επιβάλει ένα πρόγραμμα εσωτερικής υποτίμησης που επικάθεται σε όλο το κοινωνικοοικονομικό γίγνεσθαι, προκαλώντας στην Ελλάδα μια ύφεση που παρόμοιά της δεν έχει υπάρξει ξανά στην Ευρώπη από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Το κύριο χαρακτηριστικό αυτού του προγράμματος είναι μια υπερβολική, βίαιη εφαρμογή της νεοφιλελεύθερης πολιτικής που περιλαμβάνει περικοπές στους μισθούς και τις συντάξεις, αυξήσεις στη φορολογία, συνολική απορύθμιση των όποιων συλλογικών συμβάσεων, απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων, ξεπούλημα δημόσιας περιουσίας σε εξευτελισμένες τιμές και βαριές περικοπές για το ήδη υποχρηματοδοτούμενο σύστημα υγείας. Σχεδόν δέκα έτη αυστηρής εφαρμογής αυτών των οικονομικών πολιτικών έχουν προκαλέσει μόνο απόγνωση στο ελληνικό έθνος.

Περισσότερα...

H Ελληνική Tραγωδία στο Eυρωπαϊκό Θέατρο: Οι Οικονομικές Συνέπειες της Ύφεσης - Μέρος 2ο

«Ο παρηκμασμένος διεθνής καπιταλισμός της απληστίας, τον οποίο υφιστάμεθα, δεν είναι μια επιτυχία. Δεν είναι ευφυής, δεν είναι όμορφος, δεν είναι δίκαιος και δεν είναι ενάρετος –δεν είναι καν αποτελεσματικός. Εν ολίγοις, τον αντιπαθούμε και αρχίζουμε να τον απεχθανόμαστε. Αλλά όταν αναρωτιόμαστε με τι να τον υποκαταστήσουμε, βρισκόμαστε σε μεγάλη σύγχυση». Αυτές είναι οι σκέψεις του Keynes ως προς την αποτυχία του πολιτικού και οικονομικού κατεστημένου της εποχής του να αντιμετωπίσει τη Μεγάλη Ύφεση. Ισχύουν εξίσου και για τα τρέχοντα γεγονότα.

Περισσότερα...

H Ελληνική Tραγωδία στο Eυρωπαϊκό Θέατρο: Οι Οικονομικές Συνέπειες της Ύφεσης - Μέρος 1ο

Λέγεται ότι ο Robert Lucas, ο αρχιερέας του νεοκλασικού/νεοφιλελεύθερου δόγματος είχε πει στους φοιτητές του στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο ότι «χρειάζεται να ασχοληθούμε μόνο δέκα λεπτά με τον Keynes· ξέρουμε ότι η θεωρία του δεν λειτουργεί». Αυτό δεν είναι μια μεμονωμένη θέση αλλά η γενικευμένη αντίληψη που κυριαρχεί δογματικά στην νεοκλασική παράδοση και διαμορφώνει τη συζήτηση σχετικά με την οικονομική πολιτική. Για τον Lucas η μόνη οικονομική λειτουργία που μπορεί να εξασφαλίσει οικονομική ευημερία είναι αυτή των ανεμπόδιστων αγορών. Οι οικονομολόγοι της γενεάς μου και όσοι ακολούθησαν αργότερα έχουν εκπαιδευτεί άριστα στο «θαύμα» των οικονομικών της ελεύθερης αγοράς και της ικανότητάς της να εξασφαλίζει την ευημερία. Οι ιδέες και η ανάλυση του Keynes σε ένα μεγάλο ποσοστό έχουν διαγραφεί από τη διδασκαλία των οικονομικών επιστημών και τη δημόσια συζήτηση για την οικονομική πολιτική.

Περισσότερα...

Δημοσιονομική κρίση χρέους, τραπεζικό σύστημα και πολιτικο-οικονομικές ελίτ

Το 2010 η ελληνική πολιτικο-οικονομική ελίτ -για δικούς της προφανείς λόγους- με το πρόσχημα του υψηλού επιτοκίου σε μια δημοπρασία δεκαετών ομολόγων και της μη βιωσιμότητας του ελληνικού δημόσιου χρέους, αποφάσισε να αυτoαποκλείσει τη χώρα από τις αγορές και να τη θέσει υπό το καθεστώς των μνημονίων. Με το καθεστώς των μνημονίων και των αντιστοίχων θηριωδών προγραμμάτων δημοσιονομικής προσαρμογής και "διάσωσης", την ουσιαστική διακυβέρνηση της χώρας ανέλαβε η διακατεχόμενη από νεοφιλελεύθερες ιδεοληψίες υπερεθνική εκτελεστική Τρόικα. Αποτέλεσμα των νεοφιλελεύθερων προγραμμάτων προσαρμογής που επιβλήθηκαν στην Ελλάδα επί επτά έτη είναι η κοινωνική και οικονομική κατάρρευση και η διάσωση μόνο της ολιγαρχικής πολιτικοοικονομικής ελίτ και των διοικητικών πυραμίδων του τραπεζικού συστήματος.

Περισσότερα...

Έξοδος από την ΟΝΕ για νέα οικονομική πολιτική

Στις 19 Φεβρουαρίου η Καθημερινή δημοσίευσε παρέμβαση δεκατεσσάρων Ελλήνων πανεπιστημιακών οικονομολόγων, με τίτλο: «Το Grexit παραμένει καταστροφικό για την Ελλάδα». Ο τόνος τους ήταν αυστηρός, αλλά η πληροφόρησή τους για τα επιχειρήματα της άλλης πλευράς μάλλον ανύπαρκτη. Παρ’ όλα αυτά, μας διαβεβαίωσαν ότι οι καταστροφές που θα συμβούν, αν η χώρα φύγει από την ΟΝΕ, θα είναι απερίγραπτες. Είναι όντως έτσι;

Περισσότερα...