Η «επιστροφή στις αγορές» και το ξαναζεσταμένο success story

Η έκδοση του ομολόγου του ελληνικού δημοσίου εμφανίζεται από την κυβέρνηση περίπου ως το τέλος της ελληνικής κρίσης. Δεν πρόκειται για ιδιαίτερη πρωτοτυπία: την ίδια ακριβώς επικοινωνιακή γραμμή είχε ακολουθήσει και ο προκάτοχος του νυν πρωθυπουργού, Αντώνης Σαμαράς: «έξοδος από τα μνημόνια δια της εφαρμογής τους», στασιμότητα ή και στατιστική μεγέθυνση και δανεισμός από τις αγορές σε «δοκιμαστική βάση» συνέθεταν το "success story" της κυβέρνησης Σαμαρά- Βενιζέλου.

Πρόκειται για ένα συνδυασμό μισών αληθειών, ολόκληρων ψεμμάτων και απόκρυψης της πραγματικότητας της ελληνικής κρίσης.

Περισσότερα...

Παράλληλο νόμισμα, παράλληλες πληρωμές και παράλληλες πραγματικότητες

Δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς, διότι η μόνη επιλογή που θα έσπαζε το μονοπώλιο του Ντράγκι στη ρευστότητα και θα επέτρεπε την υλοποίηση του προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ ήταν η έξοδος από το ευρώ, πράγμα που απαιτούσε πραγματικό σχέδιο. Αυτή παραμένει και η μόνη επιλογή, ώστε να ανοίξει μια εναλλακτική πορεία για τη χώρα.

Το επόμενο διάστημα είναι πιθανό η μνημονιακή αντιπολίτευση να αξιοποιήσει το «παράλληλο νόμισμα» για να προκαλέσει μικροπολιτική ζημία στην κυβέρνηση, αλλά και για να συνεχίσει να τρομοκρατεί τον ελληνικό λαό. Απαιτείται πολιτική εγρήγορση, από τη μια, για να παραμείνει ζωντανή η προοπτική της πραγματικής αλλαγής και, από την άλλη, για να μην ενδυθούν τον μανδύα του ανατροπέα όσοι δεν τον αξίζουν.

Περισσότερα...

Η ιδιωτικοποίηση της δημόσιας περιουσίας - Ένας δρόμος που οδηγεί σε μια πιο ανταγωνιστική οικονομία ή μια άσκηση στην Oργουελιανή διγλωσσία;

Από το 2010 η Κομισιόν, το ΔΝΤ και η ελληνική και ευρωπαϊκή οικονομική και πολιτική ελίτ με τη θεωρητική υποστήριξη των νεοφιλελεύθερων ιδεολόγων έχουν επιβάλει μια σκληρή εσωτερική υποτίμηση στην ελληνική οικονομία η οποία έχει προκαλέσει την κατάρρευση της, μια κατάρρευση που δεν έχει ξαναγίνει στην Ευρώπη από τον  Β ' Παγκόσμιο Πόλεμο.Αυτή η  μισάνθρωπη λιτότητα επιβάλει περικοπές μισθών και συντάξεων, αυξήσεις στη φορολογία, και απόλυτη χαλάρωση όλων των συλλογικών συμβάσεων, απολύσεις εργαζομένων στο δημόσιο τομέα και σοβαρές περικοπές στη χρηματοδότηση του ήδη υποχρηματοδοτούμενου συστήματος υγείας.

Αυτή η ατζέντα της εσωτερικής υποτίμησης συμπληρώνεται με ένα πρόγραμμα πώλησης δημόσιας περιουσίας μέσω προγραμμάτων ιδιωτικοποίησης. Το νεοφιλελεύθερο δόγμα υποστηρίζει ότι αυτή η «διαρθρωτική μεταρρύθμιση» στοχεύει στην «μείωση του κρατικού ελλείμματος και χρέους» και στην αύξηση της «ανταγωνιστικότητας» της ελληνικής οικονομίας. 

Περισσότερα...

Τρεις τράπεζες, δύο χώρες, μία Τραπεζική Οδηγία

Σήμερα οι τέσσερις μεγάλες ελληνικές τράπεζες έχουν τεράστιο όγκο προβληματικών δανείων και ανεπίλυτα προβλήματα ρευστότητας. Η κεφαλαιακή τους επάρκεια, παρά το φαινομενικό της μέγεθος, δεν εμπνέει καμία εμπιστοσύνη. Το ενθαρρυντικό είναι ότι η κερδοφορία τους είναι μεγάλη, αλλά όλα τα υπόλοιπα είναι χειρότερα από τις τράπεζες που είδαμε πιο πάνω. Η Τραπεζική Οδηγία είναι εκεί και περιμένει. Δεδομένης της ανυπαρξίας του ελληνικού κράτους, μόνο κάποιος αθεράπευτα αισιόδοξος θα πίστευε ότι οι επιπτώσεις της θα ήταν θετικές για την ελληνική οικονομία.

Περισσότερα...

Το νέο σχέδιο της Κομισιόν για τη διάσωση Ευρώ και τραπεζών

Την Τετάρτη 31 Μάη, η Κομισιόν δημοσίευσε ένα«έγγραφο προβληματισμού για την εμβάθυνση της ΟΝΕ». Βασικό νέο στοιχείο είναι η παροχή μιας καινοτόμας «εναλλακτικής στα ευρωομόλογα» που να θελήσει να αποδεχθεί η Γερμανία.

Δεδομένης της γερμανικής άρνησης σε κάθε αμοιβαιοποίηση των χρεών των κρατών της Ευρωζώνης, η Κομισιόν προτείνει τη δημιουργία «εξασφαλισμένων με κρατικά ομόλογα τίτλων» (sovereign bond-backed securities – SBBS). Οι χρηματοπιστωτικοί αυτοί τίτλοι δε θα εκδίδονται – λέει η Κομισιόν – με μια κοινή πράξη των 19 κρατών της Ευρωζώνης που θα παράγει ποιοτικά νέες εγγυητικές υποχρεώσεις για το κάθε κράτος αλλά θα βασίζονται σε μια αλχημεία δανεισμένη από τις πρακτικές των τραπεζών με τα στεγαστικά δάνεια που οδήγησαν στη μεγάλη κρίση του 2008:

H EE θα αγοράζει ομόλογα των κρατών μελών τα οποία στη συνέχεια θα εντάσσει μέσα σε τιτλοποιημένα παράγωγα μαζί με πολλούς άλλους τίτλους και δείκτες και θα τα πουλά στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Με τον τρόπο αυτό, ευελπιστεί να διευκολύνει τον δανεισμό όλων των κρατών της Ευρωζώνης και να κρατήσει χαμηλά τα περιβόητα spreads που την έχουν φέρει τόσες φορές στο χείλος της διάλυσης.

Περισσότερα...

Χαρακτηριστικές περιπτώσεις διαγραφής δημόσιου χρέους (Αργεντινή, Ισημερινός, Γερμανία)

Η άρνηση πληρωμής δημόσιου χρέους είναι έννομη πράξη, κατά το διεθνές δίκαιο, ενώ αρκετές χώρες, κατά τη διάρκεια των 200 τελευταίων περίπου ετών, έχουν προσφύγει σε αυτή, της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης που έχει κηρύξει ήδη τέσσερις επίσημες πτωχεύσεις. Πρόσφατες χαρακτηριστικές περιπτώσεις χωρών, με αντιφατικές εμπειρίες, πού αρνήθηκαν στην πορεία την "βοήθεια" του ΔΝΤ ή και διέγραψαν μεγάλο ποσοστό του δημόσιου χρέους τους για να αναδειχθούν τα προβλήματα εφαρμογής των "προγραμμάτων αρωγής" καθώς και οι υπάρχουσες δυνατότητες στην αντιμετώπιση της κρίσης χρέους, είναι αυτές της Αργεντινής και του Ισημερινού-Εκουαδόρ. Χαρακτηριστική είναι επίσης η περίπτωση της Γερμανίας που, σύμφωνα με τη συνθήκη του Λονδίνου του 1953, διέγραψε το 63% του δημόσιου χρέους της επιτρέποντας τη γρήγορη ανάκαμψή της από τις στάχτες του παγκόσμιου πολέμου, που προκάλεσε-επέβαλε η ίδια, και την μεταπολεμική πανευρωπαϊκή κυριαρχία της.

Περισσότερα...

Ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα και φορολογικοί παράδεισοι

Η Oxfam International δημοσίευσε πρόσφατα μια έκθεση σχετικά με το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα, η οποία δίνει πληροφορίες για τις 20 μεγαλύτερες τράπεζες της Ε.Ε. από την άποψη του συνόλου των περιουσιακών τους στοιχείων, ενώ αποκαλύπτει τη χρήση τους από τις συγκεκριμένες τράπεζες. Eίναι οφθαλμοφανές ότι υπάρχει μεταφορά κερδών των μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζών σε χώρες με χαμηλή ή ανύπαρκτη φορολογία, στους φορολογικούς παραδείσους. Την ίδια στιγμή, βέβαια, δηλώνουν λιγότερα κέρδη ή ακόμα και ζημιές στις χώρες όπου ασκούν τις κύριες οικονομικές τους δραστηριότητες, όπου με τεχνητό τρόπο μειώνουν τις φορολογικές τους εισφορές.

Περισσότερα...

H Ελληνική Tραγωδία στο Eυρωπαϊκό Θέατρο: Οι Οικονομικές Συνέπειες της Ύφεσης - Μέρος 5ο

Υπάρχει Έξοδος σε αυτήν την Ελληνική Τραγωδία και την Ευρωπαϊκή στασιμότητα; Το κύριο μήνυμα αυτού του δοκιμίου είναι η ζωτική αναγκαιότητα για προσπάθειες ανάκαμψης που να είναι καλά συντονισμένες και καλά προγραμματισμένες μέσω της στρατηγικής παρέμβασης της κυβέρνησης, με σκοπό να αυξηθεί η οικονομική δραστηριότητα. Όπως το θέτει ο Keynes: «αναμένω να δω το κράτος… να αναλαμβάνει μια ακόμη μεγαλύτερη ευθύνη για την άμεση οργάνωση των επενδύσεων… μια σχετικά ολοκληρωμένη κοινωνικοποίηση των επενδύσεων θα αποδειχτεί ως το μόνο μέσο για να εξασφαλιστεί μια προσέγγιση στην πλήρη απασχόληση». Είναι αυτό το πρόγραμμα προς την ευημερία εφικτό για την Ελλάδα ή για άλλες χώρες της ΕΕ μέσα στην ΕΕ, εντός ή εκτός Ευρωζώνης;

Περισσότερα...

Ιρλανδία: «Ανέκαμψε» η οικονομία της;

Για αρκετά χρόνια οι ορθόδοξοι οικονομολόγοι και ιθύνοντες χάραξης της δεξιάς πολιτικής υποστήριζαν ότι η ιρλανδική περίπτωση αποτελεί θετική απόδειξη της απόλυτης ορθότητας των πολιτικών λιτότητας και της απελευθέρωσης της αγοράς εργασίας. Η οικονομία του μικρού αυτού νησιού πλήγηκε σκληρά από την οικονομική κρίση του 2008-09. Αισίως, και ακολουθώντας την πεπατημένη οδό της Δεξιάς, οι Ιρλανδοί πολιτικοί έμπλεοι οράματος είδαν το φως και αποφάσισαν να εφαρμόσουν τη γνωστή νεοκλασική συνταγή: δρακόντεια λιτότητα και απελευθέρωση της αγοράς εργασίας. Οι πολιτικές αυτές, όπως διατείνεται η δεξιά ρητορική, σημείωσαν τεράστια επιτυχία: το 2015 η Ιρλανδία ήταν η ταχύτερα αναπτυσσόμενη οικονομία στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2016, επίσης. Ποια είναι, όμως, η αλήθεια;

Περισσότερα...

Η πραγματική οικονομία διαψεύδει τις προβλέψεις

Παρά την αισιοδοξία που διακατέχει την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ για την απόδοση των μέτρων και την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων για τη χρονιά που έκλεισε, η πρώτη τριμηνιαία έκθεση για το 2017 του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, κάθε άλλο παρά δικαιώνει τη στάση της κυβέρνησης. Χαρακτηρίζει δε την οικονομική κατάσταση της χώρας απογοητευτική.

Περισσότερα...

H Ελληνική Tραγωδία στο Eυρωπαϊκό Θέατρο: Οι Οικονομικές Συνέπειες της Ύφεσης - Μέρος 4ο

Προκειμένου να επισημάνει τις οικονομικές συνέπειες της εσωτερικής υποτίμησης αυτό το μέρος του δοκιμίου θέλει να σκιαγραφήσει τη βασική ανάλυση του Keynes για τις επιπτώσεις του αποπληθωρισμού των μισθών, των εισοδημάτων και των τιμών στη οικονομική δραστηριότητα.

Περισσότερα...

Χωρική Ανάπτυξη, Ευρωπαϊκή Περιφερειακή Πολιτική και Ζητήματα Δημοκρατίας

Η ευθύνη χάραξης πολιτικής στο πεδίο της χωρικής ανάπτυξης και οικονομικής μεγέθυνσης στον ευρωπαϊκό χώρο περνά τις τελευταίες δεκαετίες σταδιακά στις θεσμικές δομές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι στρατηγικές χωρικής ανάπτυξης, όμως, παραμένουν αντικείμενο θεωρητικών συγκρούσεων και διαβουλεύσεων. Το σχέδιο «Καλλικράτης» ήταν ακόμα ένα βήμα στην κατεύθυνση ένταξης του ελλαδικού χώρου και προσαρμογής των διοικητικών δομών που ρυθμίζουν τη χωρική ανάπτυξη στην Ελλάδα όλο και καλύτερα σε αυτό το παράδειγμα. Με αφορμή αυτές τις διαφαινόμενες αλλαγές, επιχειρείται συνοπτική ανάλυση των επικρατούντων μοντέλων χωρικής ανάπτυξης, της μεθόδου εφαρμογής τους και των συνεπειών των αλλαγών κατεύθυνσης πολιτικής που επιφέρουν.

Περισσότερα...

H Ελληνική Tραγωδία στο Eυρωπαϊκό Θέατρο: Οι Οικονομικές Συνέπειες της Ύφεσης - Μέρος 3ο

Από το 2010 η Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΔΝΤ και το ελληνικό και ευρωπαϊκό πολιτικό κατεστημένο έχουν επιβάλει ένα πρόγραμμα εσωτερικής υποτίμησης που επικάθεται σε όλο το κοινωνικοοικονομικό γίγνεσθαι, προκαλώντας στην Ελλάδα μια ύφεση που παρόμοιά της δεν έχει υπάρξει ξανά στην Ευρώπη από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Το κύριο χαρακτηριστικό αυτού του προγράμματος είναι μια υπερβολική, βίαιη εφαρμογή της νεοφιλελεύθερης πολιτικής που περιλαμβάνει περικοπές στους μισθούς και τις συντάξεις, αυξήσεις στη φορολογία, συνολική απορύθμιση των όποιων συλλογικών συμβάσεων, απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων, ξεπούλημα δημόσιας περιουσίας σε εξευτελισμένες τιμές και βαριές περικοπές για το ήδη υποχρηματοδοτούμενο σύστημα υγείας. Σχεδόν δέκα έτη αυστηρής εφαρμογής αυτών των οικονομικών πολιτικών έχουν προκαλέσει μόνο απόγνωση στο ελληνικό έθνος.

Περισσότερα...

Μακροχρόνιος εγκλωβισμός σε διαρκή εποπτεία

Ήδη συμπληρώθηκαν πέντε έτη από τη στάση πληρωμών της χώρας μας και τη μεγαλύτερη αθέτηση πληρωμής χρέους κυρίαρχου κράτους στην ιστορία σε απόλυτα μεγέθη (68,5 δις ευρώ) και το Ελληνικό δράμα φαίνεται ότι δεν έχει τέλος. Πρόσφατη δημοσίευση μελέτης του Peterson Institute of International Economics, η οποία εξετάζει εμπειρικά τις προοπτικές βιωσιμότητας του Ελληνικού χρέους, μας δίνει την ευκαιρία για την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων.

Περισσότερα...

Οικονομική πολιτική για την Ελλάδα

Τρεις πανεπιστημιακοί οικονομολόγοι στην Καθημερινή της 26ης Μαρτίου απάντησαν σε άρθρο μας της 26ης Φεβρουαρίου χαρακτηρίζοντάς το «επικίνδυνες δραχμικές φαντασιώσεις». Δυστυχώς δεν είχαν τίποτε καινούργιο να πουν, ούτε πρόσφεραν κάποια πρόταση διεξόδου από τη βαθιά κρίση.

Περισσότερα...